O Μέγας Αλέξανδρος λύνει τον Γόρδιο Δεσμό

Μάρτιο ή Απρίλιο ο Μέγας Αλέξανδρος λύνει τον Γόρδιο Δεσμό:

Τον Απρίλιο του -334, ο Μέγας Αλέξανδρος ξεκίνησε την περίφημη εκστρατεία του κατά των Περσών στην Ασία. Νικώντας τις τοπικές περσικές δυνάμεις στη Μάχη του Γρανικού, κατέλαβε τα παράλια της Μικράς Ασίας, απελευθερώνοντας τις περισσότερες ελληνικές πόλεις. Μόνο η Μίλητος και η Αλικαρνασσός αντιστάθηκαν, καθώς διέθεταν ισχυρές περσικές φρουρές και βρίσκονταν υπό τη διοίκηση του Μέμνων ο Ρόδιος, Έλληνα μισθοφόρου των Περσών. Παρ’ όλα αυτά, και οι δύο πόλεις καταλήφθηκαν έως τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, με αποτέλεσμα ο περσικός στόλος να αποκοπεί από το Αιγαίο.

 Ο Αλέξανδρος συνέχισε την προέλασή του στις νότιες ακτές της Μικράς Ασίας μέσω της Καρίας, όμως η πορεία του επηρεάστηκε από τις επιχειρήσεις του περσικού στόλου υπό τον Μέμνονα στο Αιγαίο. Ο ξαφνικός θάνατος του Μέμνονα, τον Μάιο ή Ιούνιο του -333, σταμάτησε την περσική αντεπίθεση και ανακούφισε τον Αλέξανδρο, ο οποίος συνέχισε ανενόχλητος την εκστρατεία του.

 Στη συνέχεια, ο στρατηλάτης αποφάσισε να στραφεί προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας και να επισκεφθεί την πόλη της Φρυγίας, το Γόρδιο, πατρίδα του θρυλικού βασιλιά Μίδας. Αφορμή για αυτή την απόφαση ήταν ο περίφημος Γόρδιος δεσμός, δεμένος σε μια άμαξα που φυλασσόταν στα ανάκτορα της πόλης, και συνοδευόταν από τον εξής θρύλο:

 Κάποτε στη Φρυγία ζούσε ένας φτωχός αγρότης, ο Γόρδιος. Μια μέρα, ενώ όργωνε το χωράφι του, ένας αετός κάθισε στο ζυγό του και παρέμεινε εκεί μέχρι το βράδυ. Ο Γόρδιος πήγε να συμβουλευτεί τους μάντεις της Τελμισσού και στον δρόμο συνάντησε μια γυναίκα με μαντικές ικανότητες, η οποία τον συμβούλεψε να επιστρέψει στο σημείο του οιωνού και να θυσιάσει στον Δία. Ο Γόρδιος ακολούθησε τη συμβουλή της, την παντρεύτηκε, και από την ένωσή τους γεννήθηκε ο Μίδας.

Την ίδια περίοδο, η Φρυγία ταλαιπωρούνταν από εσωτερικές διαμάχες. Οι κάτοικοι ζήτησαν χρησμό, ο οποίος προέβλεπε ότι βασιλιάς θα γινόταν εκείνος που θα έφτανε με άμαξα. Όταν ο Μίδας έφτασε στην πόλη με τους γονείς του πάνω σε μια άμαξα, οι Φρύγες τον ανακήρυξαν βασιλιά τους. Ο Μίδας, αφού σταθεροποίησε το βασίλειο, αφιέρωσε την άμαξα στον Δία, δένοντάς την με έναν περίπλοκο κόμπο — τον Γόρδιο δεσμό. Σύμφωνα με χρησμό, όποιος κατάφερνε να λύσει τον δεσμό θα γινόταν κυρίαρχος της Ασίας.

 Ο Αλέξανδρος, έχοντας ακούσει τον θρύλο, κατευθύνθηκε στο Γόρδιο. Οι κάτοικοι τον υποδέχθηκαν χωρίς αντίσταση και τον οδήγησαν στην ακρόπολη. Εκεί, σύμφωνα με τον Πλούταρχος, ο Αλέξανδρος, μη μπορώντας να λύσει τον πολύπλοκο κόμπο, τον έκοψε με το σπαθί του (ή, κατά άλλη εκδοχή, τον χαλάρωσε αφαιρώντας τον πείρο), λέγοντας τη φράση: «Ὅ,τι μὴ λύεται, κόπτεται». Με την πράξη αυτή έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα ότι θα κατακτούσε την Ασία με τη δύναμη των όπλων.

 Παρότι η επίσκεψή του στο Γόρδιο επιβράδυνε την πορεία του και έδωσε χρόνο στους Πέρσες να ανασυνταχθούν, το κόψιμο του δεσμού είχε σημαντικό ιδεολογικό και ψυχολογικό αντίκτυπο. Ο Αλέξανδρος κατανοούσε ότι η κατάκτηση μιας αυτοκρατορίας δεν επιτυγχάνεται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στη συνείδηση των λαών. Εκπληρώνοντας έναν γνωστό τοπικό θρύλο, ενίσχυσε τη φήμη του ως ηγεμόνα με θεϊκή εύνοια και εντυπωσίασε τους λαούς της Ασίας, διευκολύνοντας την περαιτέρω προέλασή του.

 Την επόμενη περίοδο, ο Αλέξανδρος κατευθύνθηκε προς την Άγκυρα, όπου δέχθηκε πρεσβεία από τους Παφλαγόνες, οι οποίοι δήλωσαν υποταγή. Στη συνέχεια κινήθηκε νότια προς τις μεσογειακές ακτές της Περσικής Αυτοκρατορίας, με στόχο την εξουδετέρωση του περσικού στόλου, ο οποίος υπό τον Φαρνάβαζος συνέχιζε τις επιδρομές στο Αιγαίο.

 Κατά την πορεία του κατέλαβε την Καππαδοκία και έφτασε στις Πύλες της Κιλικίας, ένα στρατηγικής σημασίας πέρασμα. Αφού τις διέσχισε, κατέλαβε την περιοχή και την πόλη της Ταρσός. Εκεί ασθένησε, αλλά ανάρρωσε και συνέχισε προς την Αχίαλo, τους Σόλους και τη Μάγαρσο.

 Στο μεταξύ, ο Δαρείος Γ΄, επικεφαλής μεγάλου στρατού, πέρασε από τις Αμανικές Πύλες και βρέθηκε στην Ισσός, στον ποταμό Πίναρο, στα νώτα των Μακεδόνων. Όταν ο Αλέξανδρος επιβεβαίωσε την πληροφορία, κινήθηκε βόρεια για να τον αντιμετωπίσει, οδηγούμενος στη Μάχη της Ισσού.