Ο Πάρθος χριστιανός προσηλυτιστης Γρηγόριος, απεκλήθη "φωτιστής της Αρμενίας"

301 - 302. Ο Πάρθος χριστιανός προσηλυτιστης Γρηγόριος,   ήταν γιος του Ανάκ, που ήταν συγγενής του βασιλιά της Μεγάλης Αρμενίας, Κουσαρώ (290) που αργότερα απεκλήθη "φωτιστής της Αρμενίας", κατορθώνει, εκμεταλλευόμεννος στη διάρκεια μιας "θεομηνίας" την ανατολίτικη δεισιδαιμονία, να βαπτίσει χριστιανό τον βασιλιά της Αρμενίας Τιριδάτ Γ (τον "Μέγα"). Ο Τιριδάτ, εμπνεόμενος από τον Προφήτη Ελάϊα (Ηλία, "Θεός μου είναι ο Γιαχβέ") στο Καρμίλλον όρος, διατάσσει την κατασφαγή του εθνικού ιερατείου και την μετατροπή όλων των Ναών του Μίθρα, της Αναίτιδος, του Ορμούσδ και των διαφόρων Ελληνορωμαϊκών Θεών σε εκκλησίες ή οίκους κηρύγματος. Όλες οι θαυμαστές βιβλιοθήκες της Αρμενίας, ιδρυθείσες πριν από αιώνες από τους Ελληνιστές ηγεμόνες της, πυρπολούνται ως.. "κιβωτοί δαιμονικής γνώσεως". Ο Γρηγόριος στέφεται πρώτος επίσκοπος της χώρας και πλήθη προσηλυτιστών από τη Συρία συρρέουν στην Αρμενία η οποία μετατρέπεται πλέον στο πρώτο στην Ιστορία χριστιανικό Κράτος.

301–302. Gregory—a Parthian Christian proselytizer and son of Anak (a kinsman of Khosrov, King of Greater Armenia)—capitalized on Eastern superstition during a "divine scourge" to baptize King Tiridates III ("the Great") of Armenia. Inspired by the Prophet Elijah (whose name means "My God is Yahweh") on Mount Carmel, Tiridates ordered the slaughter of the pagan priesthood and the conversion of all temples dedicated to Mithra, Anahita, Ahura Mazda, and various Greco-Roman deities into churches or houses of preaching. All of Armenia’s magnificent libraries—founded centuries earlier by its Hellenistic rulers—were burned down as "repositories of demonic knowledge." Gregory was consecrated as the country's first bishop, and throngs of proselytizers from Syria flocked to Armenia, which thus became the first Christian state in history.